Hoofstuk 1: Thiatire (529 - 1517 n.C.)

In Openbaring 2:18 stel Christus Homself aan die gemeente van Thiatire voor:

¹⁸ And to the angel of the church in Thyatira, write: The Son of God, who has eyes like a flame of fire, and His feet are like burnished bronze, says this:

¹⁸ En skryf aan die leraar van die gemeente in Thiatire: Dit sê die Seun van God wat oë het soos ‘n vuurvlam, en Sy voete is soos blink koper-

Weereens word Christus uitgebeeld op ‘n unieke manier om die probleme van hierdie gemeente te hanteer. Ons het reeds in Openbaring 1:14-15 gesien dat ‘Sy oë soos ‘n vuurvlam, en Sy voete soos blink koper wat gloei soos in ‘n oond’ vertoon. Hy is soos ‘n oond, en ons kan Sy binneste vuur deur Sy oë sien en so ook Sy gloeiende voete.

Die vuur dui op Sy karakter of natuur (Deuteronomium 4:24), en Sy brons voete dui op goddelike oordeel deur middel van daardie vuur. Die boodskap aan Pergamus en Thiatire word deur ‘n regter uitgespreek, terwyl die ander boodskappe op Sy kenmerke of eienskappe fokus. Dit is dus duidelik dat Pergamus en Thiatire uitgesonder is vir goddelike oordeel. Ons ken nie die besonderse omstandighede in die letterlike kerke van die eerste eeu nie, maar geskiedenis verduidelik aan ons die karakter en aksies van die kerke oor die algemeen gedurende die tydperke wat deur hulle verteenwoordig word.

In Openbaring 2:19 begin die werklike boodskap aan die gemeente:

¹⁹ I know your deeds, and your love and faith and service and perseverance, and that your deeds of late are greater than at first.

¹⁹ Ek ken jou werke en liefde en diens en geloof en jou geduld en jou werke, en dat die laaste meer is as die eerste.

Die fokus op die kerk se ‘werke’ (dade of handelinge) dui daarop dat hul werke op ‘n manier hulle geloof oorskadu. Daar was natuurlik twee soorte mense in die gemeente - goed en sleg. Die goeie dade van die een groep was nie die probleem nie, maar die ander se dade word openbaar wanneer die boodskap voortgaan.

Die Betekenis van Thiatire

Thiatire was op die pad van Pergamus na Sardis geleë. Kenners is onseker oor die betekenis van die naam, hoewel baie meen dat dit ‘n samestelling is wat afgelei is van thya,’n vroulike goddelikheid of ‘godin’ en tyrannos, ‘n ‘tiran’ of ‘alleenheerser’. Ander sê weer dat die naam afkomstig is van thuo, ‘om te offer’ en dat dit ‘aanhoudende offer’ beteken.

Weereens is dit waarskynlik dat beide name korrek en profeties is, net soos Pergamus (of Pergamum) en Antipas dubbel betekenisse het. In Openbaring 2:20 word die naam van Thiatire ongetwyfeld gebruik om die profesie aangaande ‘Isebel’ te ondersteun. Die Ou Testament Isebel het nie net beweer dat sy heerser-godin was nie, maar het ook die profete doodgemaak as ‘n tipe deurlopende offer. Verder is die Nuwe Verbond-kerk Thiatire parallel met die Isebel-kerk onder die Ou Verbond. Dit is dus natuurlik die rede waarom die boodskap aan Thiatire van hul Isebel-probleem melding maak. Die Nuwe Verbond-kerk is deur die gees van Isebel, wat van Tirus afkomstig was, lastig geval. Thiatire was die Nuwe Tirus, herbou nadat die oorspronklike Tirus verwoes was deur Aleksander die Grote in 332 n.C.

Et-Baäl, Koning-Priester van Tirus

Wanneer ons die Ou Testamentiese Bileam-kerk (die parallel van die Nuwe Testament Pergamus) bestudeer, sien ons dat die raad van Bileam die koning van Moab geleer het hoe om Israel uit te lok om te sondig - deur middel van ondertrou met Moabiete wat afgodsdiens beoefen het. Hierdie probleem van ondertrouery het deur die geskiedenis van Israel aangehou tot dit ‘n hoogtepunt bereik het in die dae van koning Agab die koning van Israel. Koning Agab het met Isebel getrou, wat die dogter van Et-Baäl die koning-priester van die Sidoniërs was (1Konings 16:31). Hy het vanuit die stad Tirus as koning-priester regeer.

Volgens geskiedkundiges was Et-Baäl die hoërpriester van Baäl wat koning Pelles van Tirus omvergewerp het en hom as koning-priester vervang het. Et-Baäl was dus meer as net ‘n volgeling van Baäl. As hoërpriester van die godsdiens, het hy Baäl op aarde verteenwoordig en as koning het hy ook met tydelike mag regeer. Sy naam was dus ‘n titel: Et-Baäl - iemand wat saam met Baäl, onder die gesag van Baäl of in stede van Baäl regeer. Die naam ‘Et-Baäl’ beteken ‘met’-, ‘naby’- of ‘saam met’ Baäl.

Hy sou volgens Roomse terminologie as ‘Vikaris van Baäl’ bekend staan. Die koninkryk van Tirus was in die dae van Isebel die godsdienstige koninkryk van Baäl op aarde en die hoërpriester daarvan het oppermagtig regeer. Dit verduidelik Esegiël 28, waar hy die pragtige stad van Tirus met die Tuin van Eden vergelyk en vir Et-Baäl, die prins van Tirus met die versoeker in Eden. Effektief het Tirus in daardie dae as anti-koninkryk van God gedien, regeer deur Et-Baäl - ‘n tipe antichris.

Die voorvoegsel ‘anti-’ beteken ‘in stede van’. Byvoorbeeld: Mattheus 2:22 vertel vir ons dat Archelaus in Judea regeer het ‘anti-‘ of ‘in die plek van’ sy vader Herodus. Et-Baäl het op dieselfde manier oor Tirus regeer ‘in die plek van’ Baäl self. So ook dan het die wette van Et-Baäl Israel regeer eerder as die wet van God, omdat Agab met Isebel getrou het. Soos die slang wat in die Tuin van Eden vir Adam suksesvol uitgelok het om te sondig, net so het Et-Baäl vir Agab uitgelok om te sondig deur met Isebel te trou.

In die Nuwe Verbond boodskap aan die gemeentes, vind ons dat Pergamus, ‘getroud met mag’ die onwettige huwelik tussen die kerk en afgodery verteenwoordig – Agab met Isebel. Die volgende kerk-tydperk van Thiatire gee vir ons die gevolge van daardie huwelik. Toe die kerk wêreldlik aan bewind gekom het oor die konings van die aarde, het dit ‘n antichris stelsel gevorm. Dit beteken dat die pouse beweer dat hulle ‘in die plek van’ Christus regeer, deur hulself plaasvervangers of Vikare van Christus te noem. Hierin is ‘n direkte ooreenkoms tussen koning Agab wat oor Israel regeer het ‘in die plek van’ Baäl en Et-Baäl wat ‘in die plek van’ Baäl regeer het.

Die naam van Isebel se vader profeteer dus aan ons die onderliggende probleem in die Thiatire kerk-tydperk van 529 n.C. tot 1517. Toe koning Agab met Isebel getroud is het hy homself aan haar god (Baäl) verbind, en sodoende ook Israel onder die mag van die koninkryk van Baäl geplaas.

Dit het die verhoog vir ‘n tydperk berei waarin Et-Baäl deur sy dogter Isebel, die ware mag agter die monargie van Israel was. Agab was bloot koning; Et-Baäl was die koning van konings oor almal wat Baäl aanbid het. In Israel is die wette van God soos deur Moses oorgedra vervang met die wette van Baäl en dit het onwettig geword om anders te dink. Isebel het toe die ware profete van God en die oorblyfsel van genade vervolg in Elia se dae (1 Konings 18:13).

Die Geskiedenis van Tirus

Koning Nebukadnesar van Babilon het die stad Tirus in 572 n.C. oorwin, kort nadat hy Jerusalem binnegeval en oorwin het. Dit was nie ‘n maklike taak nie, aangsien daar ‘n muur van 150 voet hoog rondom Tirus was. Dit het Babilon dertien jaar geneem om die stad te onderwerp. Die Hebreeuse naam vir Tirus is Tsur, wat letterlik ‘klip’ of ‘kasteel’ beteken, waarskynlik as verwysing na die geweldige versterking van die stad.

Tirus was ‘n hawestad wat in twee gedeeltes verdeel was. Die hoofgedeelte van die stad was langs die kus van die Middellandse See gebou in wat huidiglik as Libanon bekend staan. Die tweede deel van die stad was op ‘n klein eiland ‘n ent van die kus af gebou. Toe Nebukadnesar die hoofgedeelte van die stad binnegeval het, het die mense na die eiland gevlug en vry gebly, omdat die see ‘n natuurlike versperring teen die Babiloniese weermag verleen het. Hulle het nie oor ‘n vloot beskik waarmee hulle die eiland kon beleër nie.

Byna drie eeue later het Aleksander die Grote presies dieselfde probleem ondervind. Hy het egter besluit om die ruïnes van die ou stad te gebruik om die eiland met die vasteland te verbind. Hulle het die pilare en klippe van die verwoeste geboue in die see gegooi. Daar was soveel materiaal nodig dat hulle letterlik die bogrond van die rotse in die ou stad geskraap en in die see gegooi het. Dit was al hoe dit moontlik was om die eiland stad van Tirus te beleër.

In hierdie verowering het Aleksander die Grote die profesie van Esegiël 26:4-5 vervul.

⁴ And they will destroy the walls of Tyre, and break down her towers; and I will scrape her debris from her and make her a bare rock. ⁵ She will be a place for the spreading of nets in die midst of the sea, for I have spoken, declares the Lord God, and she will become spoil for the nations.

⁴ Hulle sal die mure van Tirus verwoes en sy torings afbreek; ja, Ek sal sy puin van hom af wegvee en hom ‘n kaal rots maak. ⁵ Hy sal binne-in die see ‘n droogmaakplek van nette wees; want Ek het dit gesê, spreek die Here Here; en hy sal ‘n buit vir die nasies wees.

Vandag word hierdie oorgang deur vissermanne gebruik om hul nette uit te droog of herstel, soos die profeet gesê het.

Een van Aleksander se vier generaals - Seleucus, het in 332 v.C. aan die verowering van Tirus deelgeneem. Na Aleksander in 323 v.C. oorlede is, is die ryk onder die vier generaals verdeel. Seleucus het beheer van Klein Asië en Babilon geneem. In 312 v.C. het hy die sogenaamde Seleucid (Grieks) kalender gestig, wat later in die boeke van die Makkabeërs gebruik was om gebeure te dateer. Kort voor sy dood in 280 v.C. het hy die stad Thiatire of ‘Nuwe Tirus’ gestig.

Ons het vroeër gesê dat die naam Tirus in Hebreeus Tsar is, wat ‘rots’ beteken en verwys na die sterkte daarvan as ‘n vesting. Volgens The International Standard Bible Encyclopedia beteken die naam Thiatire ‘Die Kasteel Van Tirus’, met ander woorde hulle aanvaar die betekenis van die woord ‘tira’ as ‘kasteel’ - ongetwyfeld gebaseer op die feit dat die letterlike betekenis daarvan ‘rots’ of ‘vesting’ is. Dit word verder ondersteun deur die feit dat dit later as ‘Ak-Hissar’ bekend gestaan het wat in Turks ‘Wit Kasteel’ beteken.

‘Hissar’ is die Turkse ekwivalent van ‘Hazor’ waarvan ons in Josua 11 lees. Hazor was die hoofstad van die Noordelike deel van Kanaän. Of Josua die stad Hazor of die stad Tirus verower het, word steeds debateer. Hazor kan moontlik Ha-Tsur ‘die Rots’ wees. Strong’s Concordance vertel vir ons dat die naam Hazor van die Hebreeuse woord chatsar afgelei is - dit beteken ‘om met ‘n verskansing te omring’ (sien Strong’s #2690). Met ander woorde, dit is ‘n kasteel of vesting met ‘n muur rondom.

Die Turkse woord vir kasteel (Hissar) is dus dieselfde as die Hebreeuse woord vir kasteel (Hazor). Albei is verwant aan Ha-Tsur, ‘die Rots’ en Tsur is die stad Tirus. Hassar is ook die moderne naam van die stad Thiatire - die ooreenkoms is voor-die-hand-liggend.

Wanneer ons al hierdie feite opweeg, kan gesê word dat daar ‘n geestelike en heel moontlik ‘n fisiese verbintenis tussen die stad Tirus en die stad Thia-TIRUS is. Beide name sluit die konsep van ‘n rots, vesting of kasteel in. Daar is egter ook ander treffende ooreenkomste. Beide stede het die son-god en ‘n vroulike eweknie aanbid. Beide stede was bekend vir hul pers kleurstof en het vakbonde of gildes gehad om hulself teen mededingers te beskerm.

Tirus en Thiatire Bekend vir Pers Kleurstof

Wanneer ons Tirus en Thiatire met mekaar vergelyk, is dit duidelik dat Seleucus wou hê dat Thiatire soos ‘n tweede Tirus moes wees. Net soos Tirus, was Thiatire bekend vir die produksie van pers kleurstof. Ons sien in Handelinge 16 dat Lidia, een van Paulus se bekeerlinge op daardie stadium in Filippi was om pers kleurstof, -materiaal of kledingstukke uit haar tuisdorp Thiatire te verkoop (Handelinge 16:14). Hul hoof kommersiële aktiwiteit was dus steeds dieselfde.

Lidia se gesprek is miskien profeties ‘n voorbeeld van die Thiatire gemeente, wat ‘n vars bekering sou benodig. Voordat Lidia vir Paulus ontmoet het was sy klaarblyklik tot Judaïsme bekeer, want ons lees dat sy ‘n ‘godsdienstige vrou’ was. Dit was egter nodig dat sy in Christus gedoop word (Handelinge 16:15), om ‘n volle openbaring van die waarheid te bekom.

Dit was dieselfde met die gemeente in Thiatire van 529 n.C. tot 1517. Hoewel baie mense beslis probeer het om God te aanbid op die beste manier wat aan hulle bekend was, was dit duidelik dat hul godsdienstige ondervinding ‘n persoonlike verhouding met Christus benodig het. Die voorreg om Hom persoonlik te ken is van hulle ontneem in die haas om eenheid en eensgesindheid in onderdanigheid aan die ‘ortodokse’ Christelike leerstelling te bewerk.

Tirus en Thiatire het Soortgelyke Godsdienste Beoefen

Ons kan ook die godsdienste van Tirus en Thiatire vergelyk. Die stad Tirus het Baäl, die songod aanbid. Die stad Thiatire het vroeër ‘n tempel gehad vir die antieke songod genaamd Tyrimnos. Dit kom voor of die eerste deel van sy naam ‘n ooreenkoms met die stad Tirus toon, maar ook met die Griekse woord Tyrannos ‘tiran of alleenheerser’.

Astarte was die godin van die Sidoniërs (1 Konings 11:33) - sy was die vroulike eggenoot van Baäl en het die aarde verteenwoordig terwyl Baäl die songod was. Op dieselfde manier vind ons dat die stad Thiatire ook ‘n godin gehad het om by hul songod te pas. Volgens die International Standard Bible Encyclopedia:

‘Another temple at Thyatira was dedicated to Sambethe, and at this shrine was a prophetess, by some supposed to represent Jezebel of Revelation 2:20 who uttered the sayings which this deity would impart to the worshippers’.

Vertaal uit Engels:

‘‘n Ander tempel in Thiatire was aan Sambethe toegewy en by hierdie heiligdom was ‘n profetes, deur sommige aanvaar as verteenwoordiger van Isebel in Openbaring 2:20, wat die woorde wat deur hierdie godheid oorgedra is aan aanbidders te uiter’.

In Openbaring 2:20 word die gemeente van Thiatire veroordeel omdat hulle ...

²⁰ ... the woman Jezebel, who calls herself a prophetess, and she teaches and leads My bond-servants astray, so that they commit acts of immorality and eat things sacrificed to idols.

²⁰ ... die vrou Isebel, wat haarself ‘n profetes noem, toelaat om te leer en My diensknegte te verlei om te hoereer en afgodsoffers te eet.

Ons sien dus dat daar beide ‘n manlike figuur, die songod genaamd TYRimnos, en ‘n godin genaamd SambeTHE in die stad Thiatire was. Dit wil voorkom of Sambethe die ‘Thia’ is, terwyl Tyrimnos die ‘Tire’ is. As ons hulle saamvoeg om die huwelik tussen god en godin te manifesteer vorm dit die naam Thiatire.

Toe die Pergamus-tydperk tot ‘n einde gekom het, het ‘n nuwe keiser in die Romeinse Christen Ryk verreis. Dit mag baie mense verbaas dat Konstantinopel die hoofstad van die Ryk was sedert die tyd van Konstantyn en dat daarna verwys was as ‘Nuwe Rome’. Vandag staan dit as Istanbul bekend.

Die nuwe keiser was Justinianus. Hy was wettig aangeneem deur die vorige keiser - Justinus, en is mede-keiser gemaak op 4 April 527 n.C. Nadat Justinus op 1 Augustus van dieselfde jaar oorlede is, het Justinianus die enigste keiser geword.

Justinianus se vrou, Theodora was ‘n aktrise, eksotiese (ontklee) danseres en prostituut met minstens een buite-egtelike kind. Sy was spoedig Justinianus se minnares. Later was sy ‘bekeer’ na ‘n nie-ortodokse sekte bekend as die Monofisiete. Hierdie super-geestelike sekte het geglo dat Jesus slegs ‘n goddelike natuur en geen menslike natuur gehad het nie. Sy is in 525 n.C. met Justinianus getroud en twee jaar later toe Justinianus die enigste keiser geword het, het sy keiserin (Augusta) geword. Die Brittanica sê die volgende van haar:

‘Theodora exercised considerable influence, and though she was never coregent, her superior intelligence and deft handling of political affairs caused many to think that it was she, rather than Justinian, who ruled Byzantium. Her name is mentioned in nearly all the laws passed during that period. She received foreign envoys and corresponded with foreign rulers, functions usually reserved for the emperor’.

Vertaal uit Engels:

‘Theodora het aansienlike invloed beoefen en hoewel sy nooit mederegent was nie, het haar superieure inelligensie en behendige hantering van politieke sake veroorsaak dat baie gedink het dat dit sy, eerder as Justinianus was wat Bisantium regeer het. Haar naam word in byna elke wet wat in daardie tydperk goedgekeur was, genoem. Sy het buitelandse gesante ontvang en met buitelandse heersers gekorrespondeer, funksies gewoonlik gereserveer vir die keiser’.

Op bladsy 62 van A Short History of Byzantium lees ons verder:

‘At Justinian’s insistence she was to reign at his side, taking decisions and giving him the benefit of her councel in all the highest affairs of state’.

Vertaal uit Engels:

‘Op Justinianus se aandrag moes sy aan sy sy regeer, besluite neem en hom die voordeel van haar raad gee in al die hoogste staatsake’.

Dus het die Thiatire tydperk begin met Justinianus en Theodora, wat saam die skakel met die Ou Verbond-kerk gevorm het - wat ek die Isebel-kerk noem. Miskien moet dit eerder die Agab- en Isebel-kerk genoem word, maar Openbarig 2:20 maak slegs van Isebel melding.

Of ons Theodora se nakoming van Monofisiete as die ekwivalent van Isebel se nakoming van die geloof van Baäl moet oorweeg of nie, is onduidelik. Die boodskap aan die gemeente van Thiatire fokus op die tema van onsedelikheid. Dit kom voor om op Theodora se onsedelikheid te dui, ten minste in haar vroeë lewe.

Procopius, die geskiedkundige van die tyd, was opdrag gegee om ‘n boek te skryf oor Justinianus en Theodora genaamd Buildings of Justinian, waarin die twee op ‘n vleiende manier as ‘n vroom egpaar voorgestel word. Dit was geskryf toe Justinianus nog geleef het. Na Justinianus se dood het hy nog ‘n boek geskryf met die naam Secret History, waarin hy hulle in ‘n meer negatiewe lig gestel het. Die Wikipedia se artikel oor Theodora vertel ons van hierdie boek.

‘Justinian is depicted as cruel, venal, prodigal and incompetent; as for Theodora, the reader is treated to a detailed and titillating portrayal of vulgarity and instiable lust, combined with shrewish and calculating mean-spiritedness ...’

Vertaal uit Engels:

‘Justinianus word uitgebeeld as wreed, omkoopbaar, verlore en onbevoeg; wat Theodora betref, word die leser trakteer op ‘n gedetailleerde en prikkelende uitbeelding van vulgêrheid en onbevredigbare wellus, gepaardgaande met ‘n skelm en berekende gemene gees ...’

Waarskynlik was Procopius se eerste boek ontwerp om die paartjie te vlei, terwyl die tweede een (in die geheim geskryf) nader aan die waarheid was. Indien wel, is die twee van hulle nader aan koning Agab en Isebel. Hierdie boek was egter vir nog ‘n duisend jaar nie gepubliseer nie.

Verandering van die Kalender en die Romeinse Wetstelsel

Let op Justinianus se eerste projek nadat hy mede-keiser geword het: die verandering van die kalender, wat deur Dionysius die Kleine (Dionysius Exiguus) uitgedink was. Tot op daardie stadium was die verwysingspunt van die Romeinse kalender (Jaar 1) die datum van die stigting van Rome (753 v.C.). Dus het Justinianus in die Romeinse jaar 1278 A.U.C (ab urbe condita) mede-keiser geword maar hy het die kalender verander, sodat dit met die geboorte van Christus begin het. Volgens hierdie nuwe kalender het hy keiser geword in 527 n.C. (anno domini ‘in die jaar van ons Here’).

Justinianus se tweede projek was om die wette van die ryk te verander in lyn met dié van die kerk, sodat dit die waardes die kerk kon weerspieël. Romeinse wette is vir nagenoeg 1200 jaar versamel en was dikwels teenstrydig of verouderd. Iets moes daaraan gedoen word en Justinianus wou die beste van die ou Romeinse wette behou, veral dié wat die waardes van die kerk reflekteer het, terwyl dié wat heidense waardes reflekteer het uitgeskakel is. Will Durant vertel ons in sy boek, The Age of Faith, p. 111:

‘the whole vast body of Roman law had become an impirical accumulation, rather than a logical code’.

Vertaal uit Engels:

‘die hele uitgebreide Romeinse reg het ‘n impiriese ophoping, eerder as ‘n logiese kode geword’.

Volgens ‘The Catholic Encyclopedia’ onder die opskrif ‘Justinian I,’ (Justinian 1 is ook bekend as Justinianus)

‘The most enduring work of Justinian was his codification of the laws’.

Vertaal uit Engels:

‘was die mees blywende werk van Justinianus sy kodering van die wette’.

Die Codex Constitutionum, soos dit bekend gestaan het, was vervaardig in 529 n.C. Die Pandectae of ‘Digest’, was in 530 n.C. saam met die Institutes (of studente handleidings) saamgestel. Die finale hersiene weergawe was in 534 n.C. gepubliseer en het as Corpus Juris Civilis bekend gestaan, met toevoegings genaamd Authentic. Hierdie nuwe wette het op 30 Desember 534 n.C. inwerking getree.

Die nuwe kodeks het siviele wet met godsdienstige wet saamgesmelt. Will Durant vertel vir ons in The Age of Faith, p. 112,

‘This code ... enacted orthodox Christianity into law ... All ecclesiastical, like all civil law was to emanate from the throne’.

Vertaal uit Engels:

‘Hierdie kode ... het die ortodokse Christendom gelas ... Alle kerklike, net soos siviele wet moes van die troon af kom’.

Die ‘The Catholic Encyclopedia’ sê van hierdie nuwe wette die volgende:

‘It would be difficult to exaggerate the importance of this ‘Corpus’. It is the basis of all canon law (ecclesia vivet romana) and the basis of civil law in every civilized country’.

Vertaal uit Engels:

‘Dis sal moeilik wees om die belangrikheid van hierdie ‘Corpus’ te oordryf. Dit vorm die basis van alle kanonieke reg (ecclesia vivet romana) en die basis van siviele wet in elke beskaafde land’.

Met ander woorde, Justinianus se ‘Corpus’ is tot vandag toe nog die basis van wetgewing in Europa en die Westerse Christen-nasies. Daniël 7:25 vertel ons van die belangrikheid van Justinianus se kalender en die veranderinge aan die Romeinse wette. Die profeet identifiseer Justinianus se aksies as die begin van die ‘ander horing’ tydperk, toe keiserlike Rome deur godsdienstige Rome oorgeneem is. Die profeet sê ‘hy sal probeer om tye en wet te verander’. Die ‘verandering van tyd’ was toe Justinianus die Romeinse kalender verander het. Die ‘verandering van wet’ was sy Corpus Juris Civilis.

Die profeet vertel ook vir ons dat die ‘ander honring’ sou floreer ‘gedurende ‘n tyd en tye en die helfte van ‘n tyd’ (Daniël 7:25). ‘n Profetiese ‘tyd’ is 360 dae in kort-termyn profesie en 360 jaar in lang-termyn profesie. In hierdie geval profeteer dit van ‘n lang termyn - 3½ ‘tye’ is dus ‘n tydperk van 1 260 jaar. Die tydraam ter sprake is vanaf 529 - 534 n.C. tot 1789 - 1794 en eindig met die Franse Revolusie.

Die tydperk van die ‘ander horinkie’ vat ons verby die kerk tydperk van Thiatire, wat in 1517 geëindig het. Dit is dus verder as ons huidige omvang van belangstelling. Tog is dit belangrik om te weet dat die begin van die Thiatire tydperk met die ‘ander horing’ van Daniël 7:25 saamval. Die horing van Daniël 7 het verreis tydens die Thiatire tydperk van die Isebel kerk.

Isebel Vervolg die Profete

Soos reeds verduidelik, stel die naam Thiatire die kerk se opkoms in tydelike mag voor en dit kan ook verbind word aan die stad Tirus. Tirus was Isebel se tuisdorp voordat sy met koning Agab van Israel getroud is. Isebel het die profete en ware gelowiges in die God van die Bybel gehaat. Sy het hulle genadeloos vervolg in ‘n poging om Israel ‘n nasie van Baäl aanbidders te maak.

Gedurende daardie tyd van vervolging was koning Agab se hoof van personeel, wat oor die paleis was (1 Konings 18:3) ‘n gelowige in Yahua, wat die ondergrondse kerk in sy dae bygestaan het. Ons lees in 1 Konings 18:3-4:

³ And Ahab called Obadiah who was over the household. (Now Obadiah feared the Lord greatly; ⁴ for it came about, when Jezebel destroyed the prophets of the Lord, that Obadiah took a hundred prophets and hid them by fifties in a cave, and provided them with bread and water.

³ Toe laat Agab Obadja, wat oor die paleis was roep. En Obadja het die Here baie gevrees. ⁴ Want toe Isebel die profete van die Here uitgeroei het, het Obadja honderd profete geneem en hulle vyftig by vyftig man in ‘n spelonk weggesteek en hulle met brood en water onderhou.

Later het die progeet Elia ‘n kragmeting met Isebel se Baäl-profete gehad. Haar profete is gedood en sy het amok gemaak en beloof om Elia ook dood te maak. Hy het na die berg Horeb gevlug en in die spelonk waar Moses die wette aanvanklik ontvang het geskuil (1 Konings 19:8-9). Elia was mismoedig en het gekla dat dit wou voorkom of hy die enigste gelowige was wat in Israel oor was, selfs na sy groot kragmeting op die berg Karmel. Miskien het hy gedink dat Obadja en die honderd profete wat tot op daardie stadium weggesteek was, uitgevang was en ook doodgemaak is.

In sy gesprek met God, word die profeet verseker dat daar ‘n oorblyfsel van 7 000 in Israel is (1 Konings 19:18). Die Apostel Paulus het later hierop kommentaar gelewer en die 7 000 met die oorblyfsel ooreenkomstig die verkiesing van die genade onder die Nuwe Verbond vergelyk (Romeine 11:4-5). Dit is dieselfde oorblyfsel wat oorwinnaars is in die boodskappe aan die sewe gemeemtes.

Die onderskeid tussen die oorwinnaars en die kerk is duidelik. Net soos Isebel die Israeliete geforseer het om geestelik te hoereer met ander gode, so ook was dieselfde probleem teenwoordig in die gemeente van Thiatire - om mense te mislei om geestelik te hoereer en God se diensknegte te verlei (Openbaring 2:20).

Die leierskap van die Thiatire-tydperk het die voorbeeld van die Isebel-gees gevolg, maar die oorblyfsel van genade (die oorwinnaars) het getrou gebly aan God. Meeste van hierdie ware gelowiges was uit die oog versteek. Dit is onwaarskynlik dat veel van hulle leiers in die kerk was.

Tyd om te Bekeer

Openbaring 2:21 sê die volgende van Isebel:

²¹ And I gave her time to repent; and she does not want to repent of her immorality.

²¹ En ek het haar tyd gegee om haar van haar hoerery te bekeer, en sy het haar nie bekeer nie.

God oordeel baie selde sonder genadetyd waarin Hy kans gun vir bekering. In hierdie geval word geen melding gemaak van ‘n spesifieke tydsduur nie - so ook nie in die geval van konigin Isebel van Israel nie. Voor ons die oordeel oor Isebel in die Thiatire-kerk bestudeer, laat ons eers na haar oordeel in die Ou Testament kyk. In werklikheid moet ons na Agab en Isebel saam kyk om die volle impak van goddelike oordeel te begryp.

Wederregtelike Besitname van die Koninkryk en die Vrug Daarvan

Agab se grootste sonde was sy diefstal van die wingerd langs sy huis. 1 Konings 21:1 sê:

¹ Now it came about after these things that Naboth the Jezreelite had a vineyard which was in Jezreel beside the palace of Ahab king of Israel.

¹ En ná hierdie dinge het dít gebeur: Nabot, ‘n Jisreëliet, het ‘n wingerd gehad in Jisreël, wat langs die paleis van Agab, die koning van Samaria, was.

Hierdie eiendom het aan Nabot behoort, ‘vrug’ wat in Jisreël geleë was - ‘God versprei; God saai’. Jisreël (Yezreel) is ook ‘n homoniem vir Israel (Yisrael). Jesaja 5:7 vertel vir ons ‘die wingerd van die Here van die leerskare is die huis van Israel’. Dit is dus ‘n historiese allegorie (sinnebeeldige voorstelling van ‘n abstrakte begrip) van ‘n goddelose koning wat die ‘wingerd’ en die ‘vrug’ van die Koninkryk steel.

Beide Jesaja 5 en 1 Konings 21 is Skrifgedeeltes wat Jesus as basis vir Sy gelykenis in Matteus 21:33-41 gebruik het. Jesus (Josua) het ‘n wingerd in Kanaän geplant, maar dié wat die wingerd moes bewerk het dit vir hulleself geneem en geweier om die vrug daarvan vir die eienaar te gee.

Daarom vertel die verhaal in 1 Konings 21 hoe koning Agab, aangespoor deur Isebel, Nabot se wingerd en die vrug daarvan wederregtelik inbesit geneem het. Hiervoor is hy veroordeel, want God het Elia gestuur om in 1 Konings 21:21-24 vir hom te sê:

²¹ Behold, I will bring evil upon you, and will utterly sweep you away, and will cut off from Ahab every male, both bond and free in Israel. ²² and I will make your house like the house of Jeroboam the son of Nebat, and like the house of Baasha the son of Ahijah, because of the provocation with which you have provoked Me to anger, because you have made Israel sin. ²³ And of Jezebel also has the Lord spoken, saying, ‘The dogs shall eat Jezebel in the district of Jezreel. ²⁴ The one belonging to Ahab, who dies in the city, the dogs shall eat, and the one who dies in the field the birds shall eat’.

²¹ Kyk, Ek gaan onheil bring oor jou en jou skoon wegvee; en Ek sal van Agab uitroei al wat manlik is in Israel, sonder uitsondering. ²² En Ek sal jou huis maak soos die huis van Jerobeam, die seun van Nebat en soos die huis van Baésa, die seun van Ahia; weens die geterg waarmee jy My geterg het, en dat jy Israel laat sondig het. ²³ En ook oor Isebel het die Here gespreek en gesê: Die honde sal Isebel eet by die voorskans van Jisreël. ²⁴ Die een wat van Agab in die stad sterwe, hom sal die honde eet, en wat in die veld sterwe, sal die voëls van die hemel eet.

Die oordeel oor Agab stem ooreen met die oordeel wat Jesus uitgespreek het oor dié wat die wingerd en die vrug daarvan gesteel het in Sy dae. Matteus 21:40-41 sê:

⁴⁰ Therefore when the owner of the vineyard comes, what will he do to those vine-growers? ⁴¹ They said to him: ‘He will bring those wretches to a wretched end, and will rent the vineyard to other vine-growers, who will pay him the proceeds at the proper seasons’.

⁴⁰ Wanneer die eienaar van die wingerd dan kom, wat sal hy met daardie landbouers maak? ⁴¹ Hulle antwoord Hom: Die slegte mense - hy sal hulle ‘n slegte dood laat sterwe en die wingerd verhuur aan ander landbouers wat hom die vrugte op die regte tyd sal gee.

Die ‘slegte dood’ beskryf Elia se oordeel oor Agab, waar God beloof het om hom skoon weg te vee. Elia het verder gesê dat die huis van Agab uitgewis sou word net soos gebeur het met dié van sy voorgangers Jerobeam en Baésa (1 Konings 16:3-4; 11-13). Toe die Fariseërs hulself veroordeel het in Matteus 21:41, het hulle nie besef dat hulle dieselfde oordeel oor hulself uitgespreek het as wat Elia oor Agab en Isebel uitgespreek het nie.

Verder was hierdie oordeel vir dieselfde rede uitgespreek - wederregtilike besitname van die wingerd van die Koninkryk en weiering om die vrug daarvan aan die Eienaar van die wingerd te gee.

Al hierdie feite impliseer dat Isebel in die Thiatire-kerk ook wederregtelik die vrug van die Koninkryk in besit geneem het. Die vrug wat God begeer is die vrug van die Gees (Galasiërs 5:22-23). Die probleem is egter dat die vlees konstant teen die Gees veg, soos beskryf in Galasiërs (Galáte) 5:17,

¹⁷ For the flesh sets its desire against the Spirit, and the Spirit against the flesh; for these are in opposition to one another, so that you may not do the things that you please.

¹⁷ want die vlees begeer teen die Gees, en die Gees teen die vlees; en hulle staan teenoor mekaar, sodat julle nie kan doen wat julle wil nie.

Met ander woorde: Die ‘ou mens’ in die vlees begeer om outoriteit te neem en die vrug van die Gees te vervang met die vrug van die vlees - dit is ‘die werke van die vlees’ (Galasiërs 5:19).

Oordeel Oor Isebel

Openbaring 2:22-23 sê:

²² Behold, I will cast her upon a bed [klena] of sickness, and those who commit adultery with her into great tribulation, unless they repent of their deeds. ²³ And I will kill her children with pestilence; and all the churches will know that I am He who searches the minds and hearts; and I will give to each one of you according to your deeds.

²² Kyk, Ek werp haar neer op ‘n siekbed [klena], en die wat met haar oorspel bedryf, in ‘n groot verdrukking, as hulle hul nie van hul werke bekeer nie. ²³ En haar kinders sal ek sekerlik doodmaak, en al die gemeentes sal weet dat dit Ek is wat niere en harte deursoek, en Ek sal elkeen van julle gee volgens sy werke.

Die woord vir bed is klena, wat letterlik ‘n bed waarop mens slaap beteken óf ‘n bank (om op te eet) óf ‘n draagbaar (om dooies op te dra). Die Hebreeuse woord mittah dra dieselfde reeks betekenisse. Die aanhaling uit die AV en NASB hierbo gebruik die voorvoegsel ‘siek-‘ om te impliseer dat die oordeel oor Isebel ‘n siekte sal wees wat haar bedlêend sal maak. Dit is die dominante betekenis van die metafoor in die vorige aanhaling - Isebel wat hoereer op ‘n bed sal ‘n siekbed ontvang, terwyl haar kinders gedood sal word deur pes of siekte.

Die Gees gebruik egter ook hierdie woord as voorstelling vir iemand wat op ‘n leunstoel terugsit terwyl ‘n maaltyd genuttig word (Esegiël 23:41, Johannes 21:20).

Sodra ons hierdie Isebel in verband bring met Agab se vrou met dieselfde naam, kan ons die klena of mittah in terme van ‘n maaltyd wat genuttig word sien. 1 Konings 21:24 sê:

²⁴ The one belonging to Ahab, who dies in the city, the dogs shall eat, and the one who dies in the field the birds shall eat.

²⁴ Die een wat van Agab in die stad sterwe, hom sal die honde eet, en wie in die veld sterwe, sal die voëls van die hemel eet.

Dit het letterlik met Isebel gebeur nadat sy dood is. 2 Konings 9:35-36 sê:

³⁵ And they went to bury her, but they found no more of her than the skull and the feet and the palms of her hands. ³⁶ Therefore they returned and told him. And they said, ‘This is the word of the Lord, which He spoke by His servant Elijah the Tishbite, saying, “In the property of Jezreel the dogs shall eat the flesh of Jezebel”.

³⁵ Maar toe hulle gaan om haar te begrawe, kry hulle van haar niks nie as net die hoofskedel en die voete en die handpalms. ³⁶ Daarop kom hulle terug en gee hom dit te kenne; en hy sê: Dit is die woord van die Here wat Hy deur Sy kneg Elia, die Tisbiet, gespreek het, naamlik: Op die dorsgrond van Jisreël sal die honde die vlees van Isebel eet .

Die volle profesie dui dat sy deur honde en voëls (aasvoëls) geëet was. Hierdie gebeurtenis was ‘n profetiese voorbeeld van toepassing op almal wat wederregtelik eienaarskap van die Koninkryk neem, maar ook ‘n spesifieke metafoor vir die Nuwe Testament Isebel.

Die ‘Isebel’ van Openbaring 2:20 was ‘n profetiese voorbeeld van die groter ‘Isebel’ wat na vore kom as die ‘groot hoer’ in Openbaring 17:1. Sy is die voorgee bruid, geklee in koninklike gewaad en ry op ‘n dier met sewe koppe en tien horings. Uiteindelik draai die dier teen haar in Openbaring 17:16:

¹⁶ And the ten horns which you saw, and the beast, these will hate the harlot and will make her desolate and naked, and will eat her flesh and will burn her up with fire.

¹⁶ En die tien horings wat jy gesien het op die dier, hulle sal die hoer haat en haar verlate maak en nakend, en haar vlees eet en haar met vuur verbrand.

Die volgende vers (Openbring 17:17) sê ‘want God het dit in hulle harte gegee om Sy bedoeling uit te voer’, naamlik dat die dier die hoer sal ‘verwyder’ net soos Isebel deur honde geëet is aan die einde van haar heerskappy.

Die boodskap aan die gemeente in Thiatire verwys na die Ou Testament verhaal van Agab en Isebel om te profeteer oor die toestand van die kerk in die Thiatire-tydperk (529 n.C. - 1517) Dit wys dat die kerk - soos die Joodse leiers voor dit, die wingerd wederregtelik inbesit sou neem en die vrug daarvan sou verang met vleeslike seremonies en rituele.

Om hierdie rede sou beide soorgelyke straf ontvang. Wat letterlik met Isebel gebeur het, sou op ‘n simboliese vlak herhaal word. Gevolglik lees ons in Openbaring 19:17-18 en 21 die volgende, met betrekking tot die tweede koms van Christus:

¹⁷ And I saw an angel standing in the sun; and he cried out with a loud voice, saying to all birds which fly in midheaven, ‘Come, assemble for the great supper of God; ¹⁸ in order that you may eat the flesh of kings and the flesh of commanders and the flesh of all men, both free men and slaves, and small and great...’ ²¹ and all the birds were filled with their flesh.

¹⁷ En ek het een engel sien staan in die son; en hy het met ‘n groot stem uitgeroep en vir al die voëls gesê wat in die middel van die lug vlieg: Kom hierheen en versamel julle vir die maaltyd van die grote God, ¹⁸ dat julle kan eet die vlees van konings en die vlees van owerstes oor duisend en die vlees van sterkes en die vlees van perde en die wat daarop sit, en die vlees van almal - vrymense sowel as slawe, klein sowel as groot... ²¹ en al die voëls het hulle sat geëet aan hulle vlees.

Hier vind ons geen melding van honde nie, net voëls wat vlees eet. Of daar geleenthede gaan wees waar dit letterlik vervul word of nie, kan ons nie sê nie. Wat ons wel seker weet is dat dit ‘n metafoor is vir die vernietiging van die ‘vlees’, sodat net die ‘vrug van die Gees’ oorbly. Hierdie maaltyd verorber net vlees.

Metafories kan ‘n ‘hond’ twee teenoorgestelde dinge verteenwoordig: getrouheid en vleeslikheid. In ‘n goeie sin beteken Caleb ‘hond’. Met ander woorde: ‘n lojale, getroue vriend. Kaleb en Josua was die twee oorwinnaars van hulle dae, omdat hulle geloof behou het toe die spioene ‘n negatiewe verslag gelewer het. In ‘n bose sin sê Deuteronomium 23:18:

¹⁸ You shall not bring the hire of a harlot or the wages of a dog into the house of the Lord your God for any votive offering, for both of these are an abomination to the Lord your God.

¹⁸ Jy mag geen hoereloon of hondeprys in die huis van die Here jou God as enige gelofte-offer bring nie; want dié altwee is vir die Here jou God ‘n gruwel.

Bogenoemde verwys na die Kanaäniete se aanbidding in die bos waar prostitusie ‘n godsdienstige voorhuwelikse reinigingsritueel was. Party het gekom om seksuele omgang met ‘n hoer van die teenoorgestelde geslag te hê en het dan vir die diens betaal as donasie aan die afgodstempel. Ander het weer gekom om omgang met dieselfde geslag te hê, soos ‘honde’. Homoseksuele gedrag is deur Bybelwette as die mees verdorwe uitdrukking van vleeslikheid beskou. Daarom was God se heiligdom verbied om die gebruike van Kanaänitiese godsdiens aan te neem en ook om enige donasies wat uit sulke optrede verdien is, in ontvangs te neem.

Isebel het Baälaanbidding na Israel gebring toe Agab met haar getroud is. Dus was die land besoedel en die vrug van die Koninkryk van God weerhou.

Regeer Deur Onsedelikheid

Sedelik gesproke het die kerk gedurende die Thiatire-tydperk, onder die vleeslike leierskap daarvan geleidelik ontaard. Baie kerk-geskiedkundiges (kardinale, aartsbiskoppe ens.) het hieroor geskryf - dus is dit geen geheim nie, hoewel dit nie meer algemeem bekend is nie. Teen die tiende eeu het die kerk so erg ontaard dat die era as die ‘Goue Tydperk van Pornokrasie’ bekend gestaan. Met ander woorde: regeer deur onsedelikheid. Baie mense, veral dié wat in Rome gewoon het en wat die korrupsie eerstehands gesien het, het baie sinies geword. Hulle het geglo dat Christus die kerk deur Petrus gestig het. Hulle het geglo dat dit die ware kerk was, maar was spyt dat dit so was.

Al hierdie korrupsie is uitgebeeld in die profetiese boodskap aan die gemeente in Thiatire, wat ‘Isebel’ verdra het. Die kerk was nie vrygespreek van die oordeel van God nie. ‘n Godsdienstige verbloeming kon nie hul praktyke van Hom wat ‘niere en harte deursoek’, Openbaring 2:23 geheim hou nie.

Nietemin, God laat altyd ‘n oorblyfsel van genade bestaan, nie net in die dae van Elia in Israel nie, maar ook in die letterlike tyd van Thiatire en die profetiese Thiatire-tydperk.

Vervolging van Ketters

Die woord ‘ketter’ is afkomstig van die Griekse woord hireses (heretic in Engels) en beteken ‘om ‘n keuse te maak’. Die woord word vyf keer as ‘sekte’ of ‘party’ vertaal. Die Sadduseërs was ‘n party ‘hireses’ (Handelinge 5:17), so ook die Fariseërs (Handelinge 15:5). Of hulle ‘ketters’ was, is natuurlik ‘n saak van perspektief.

Indien die mens sy eie oortuigings verkies eerder as om die Skrif te glo, is dit ware kettery. In latere geskiedenis het die Pouse egter aangedring dat besluite wat deur die kerkrade geneem was, die waarheid was. Dus is ‘n ketter omskryf as enigiemand wat van die geloofsbelydenis van ‘n erkende Kerkraad, eerder as die Skrif self verskil. Dit was in Jesus se dae die probleem met Judaïsme toe die priesters nie kon onderskei tussen die woord van God en hul ‘tradisies’ nie.

H. Grattan Guinness vertel ons op bladsy 31 in sy boek Romanism and the Reformation dat pous Pelagius in die sesde eeu gesê het:

‘Schism is an evil. Whoever is separated from the apostolic see is doubtless in schism. Do them what we often exhort. Take pains that they who presume to commit this sin be brought into custody ... Do not hesitate to compress men of this kind, and if he despise this, let him be crushed by the public powers.’

Vertaal uit Engels:

‘Skismatiek (skeuring in die kerk) is ‘n euwel. Wie ookal eiesoortig ontwikkel apart van die apostoliese biskopsetel is ongeywyfeld in verdeeldheid. Doen moeite om dié wat waag om hierdie sonde te begaan in hegtenis te neem ... Moenie aarsel om mense van hierdie soort in te kamp nie, en as hy dit verag, laat hom deur die publieke mag verpletter word’.

Guinness sê nie of dit Pelagius I (557 n.C. - 560 n.C.) of Pelagius II (577 n.C. - 590 n.C.) was nie. Beide was aktief in die tyd van skeuring in die kerk, daarom kon ek nie uitvind presies watter pous dit gesê het nie. Guinness sê weer van pous Damasus, wat ‘n vroeër pous was van 366 n.C. tot 384 n.C. die volgende in Romanism and the Reformation, bl. 31, 32:

‘Pope Damasus, whose election to the pontificate was secured by a hundred and thirty-seven murders, authorizes persecution of those who speak against any of the holy canons, and adds, ‘It is permitted neither to think nor speak differently from the Roman Church’ ... Whatever is short of absolute, unconditional surrender of all freedom of act or word, or even a thought and conscience, is heresy. Every evangelical Christian in the world is therefore, according to Roman canons, a heretic and as such liable to ‘punishment’.

Vertaal uit Engels:

‘Pous Damasus wie se verkiessing tot pous verseker was deur honderd-sewe-en-dertig moorde, magtig die vervolging van dié wat teen enige van die heilige kerkreëls ‘n mening lug en voeg by: ‘Dit is ontoelaatbaar om anders as die Romeinse Kerk te dink of praat’ ... Enigiets minder as algehele, onvoorwaardelike afstand van alle vryheid van optrede of spraak, of selfs denke en gewete is kettery. Elke evangeliese Christen in die wêreld is dus volgens Romeinse kerkreëls, ‘n ketter en daarom aanspreeklik om ‘gestraf’ te word’.

Die Begin van Vervolging

In die vierde eeu nadat die kerk pas mag verkry het, het hulle eenvoudig gemeenskap met ketters verbreek en hulle uit die kerk verdryf. Herhinderinge aan marteling en dood was nog te vars in die Ryk se ‘volksmoord’-geheue vir die kerk om dieselfde beleide van vervolging aan te neem, maar in History of the Popes, Vol. 1, p. 105, vertel Cormenin vir ons die volgende:

‘After the death of (pope) Felix, the intrigues for a successor were renewed. At this period the ambition of the priests had grown to be very great; liberty began to be banished from the elections, and those who had riches or powerful friends alone could hope to aspire to the episcopate.’

Vertaal uit Engels:

‘Na die dood van (pous) Felix, is die gekonkel vir ‘n opvolger hernu. In hierdie tydperk het die ambisie van priesters gegroei en baie groot geword; vryheid is stelselmatig uit verkiessings gefaseer en alleen dié wat ryk was of magtige vriende gehad het kon hoop om te streef na die biskopsamp.’

Pope Felix is in 529 n.C. oorlede, terwyl die Thiatire kerk-tydperk pas begin het. Binne ‘n paar jaar het pous Pelagius I (557 n.C. - 560 n.C.) volgens Cormenin in, History of the Popes, Vol. 1, p. 118) die volgende gesê:

‘Do not listen’, said he, ‘to the idle talk of timid men, who blame the church when it commands a persecution for the purpose of repressing error, in order to save souls. Schisms are violent evils, which must be cured by strong and terrible remedies; and Scripture and the canon authorize us to call in the aid of magistrates to compel schismatics to re-enter into the bosom of the church. Do then, that which we have frequently asked from you; send to the emperor, well guarded, those who have separated themselves from the apostolic see. Have no fears for your eternal safety; the examples of the great saints will teach you that princes ought to punish heretics, not only by exile, but also by the confiscation of property, by severe imprisonment, and even by torture.’

Vertaal uit Engels:

‘Moenie luister, het hy gesê ‘na die vergeefse praatjies van pieperige mense, wat die kerk verwyt wanneer dit ‘n bevel van vervolging gee om foute te onderdruk , sodat siele gered kan word nie. Skismatiek is ‘n geweldige euwel, wat deur sterk en verskriklike middele reggestel moet word; ons word deur die Skrif en Kanon outoriteit gegee om magistrate se hulp in te roep ten einde ‘n persoon wat skeuring veroorsaak, te oorreed om terug te keer na die boesem van die kerk. Doen dus wat ons gereeld van julle verwag het; stuur dié wat hulleself van die apostoliese lering verwyder, onder deeglike bewaring na die Keiser. Moenie vrees vir julle ewige veiligheid nie; die voorbeeld van heiliges sal jou leer dat prinse veronderstel is om kettery te bestraf, nie net deur middel van ballingskap nie, maar ook deur die konfiskering van eiendom, deur ernstige gevangenskap en selfs marteling.’

Die Ondersoek

In die 12de eeu was die kerk verskrik deur die herlewing van kettery onder die Albigense kruisvaarders in Suidelike Frankryk. Dit het uiteindelik gelei tot die instelling van die ondersoek deur pope Gregory IX in 1231 n.C. Dit was nie lank voordat marteling die gunsteling metode was waarmee ondersoekers kettery probeer uitwis het nie.

Die Albigense kruisvaarders was dualiste wat geglo het dat alles ‘n stryd tussen twee gode was; die een goed en die ander sleg. Die goeie God was Jesus Christus, die God van lig, goedheid en gees; terwyl die slegte god Satan, die god van duisternis, boosheid en materie was. Hulle het geglo dat Satan die god van die Ou Testament was, terwyl Jesus Christus die God van die Nuwe Testament is.

Hierdie geloof het vir eeue floreer om die Middellandse See vandat dit in die derde eeu verkondig is deur Manicheane. Dit het vandag nog invloed in sekere kringe waar dit hoofsaaklik manifesteer as ‘n afsku van die Wet of van Yahweh self. Dit is ook sigbaar in die manier waarop die konsep van die opstanding uit die dood ondermyn word (Sien ons boek The Purpose of Resurrection)

So stem ons saam dat die Manicheane verkeerd was in hul leerstellings en idees van God. Ons glo egter nie dat marteling en moord bekragtig deur die ondersoek, die oplossing vir die probleem was nie. As hulle gelos was om onder die onregverdigheid van hulle eie teenstrydige samelewing te lei, sou hulle óf self geleer het dat gebrekkige mense wette nodig het om hulleself mee te beskerm (1 Timoteus 1:9-10), óf hulleself deur anargie uitgewis het.

Die ondersoek is direk onder pouslike bestuur uitgevoer. Die omvang daarvan het baie meer as die uitwissing van die Albigense kruisvaarders se dualistiese siening ingesluit. Dit het ten doel gehad om alle kettery uit te wis: alle sienswyses wat teen die ingestelde kerk-leerstelling gegaan het en gedreig het om die algehele outoriteit van die pous oor die denkwyses van mense te skaad. In 1252 het pous Innocent IV amptelik marteling goedgekeur om belydenis af te dwing en ketters uit hul standpunte te laat onttrek. Vir die volgende 250 jaar is Europa deurdrenk met die bloed van almal wat skuldig was aan denke of uitsprake ‘anders as die Romeinse Kerk’. Dit was so erg dat die Katolieke professor Rossetti in Guinness, p. 34 die volgende geskryf het:

‘It makes the heart of a true Christian bleed to think of this fatal error of the Latin Church, which by persecuting others laid the foundation of her own irreparable ruin. That the opinions held by these so-called heretics were most injurious to the Church of Rome can not be denied, but the means taken to destroy them were, of all others, the most likely to strengthen them, and render them more deeply rooted. Daniel and St. John foretold that Satan’s delegate would use horrid cruelties and inundate Babylon with the blood of Christ’s martyrs; and the pope, to prove that he was not that delegate, did use horrid cruelties and caused Rome to overflow with the purest of Christian blood’

Vertaal uit Engels:

‘Dit laat die hart van ‘n ware Christen bloei om the dink aan hierdie fatale fout van die Latynse Kerk, wat deur middel van vervolging die fondasie van haar eie onherstelbare ondergang gelê het. Dat die opinies van hierdie sogenaamde ketters mees skadelik was vir die Kerk van Rome kan nie ontken word nie, maar die middele wat gebruik was om hulle uit te wis, bo alle ander metodes, was mees effektief om hulle sterker en nog dieper te wortel. Daniël and St. Johannes het voorspel dat die afgevaardigde van Satan skrikwekkende metodes sou gebruik en die bloed van Christus se martelaars in Babilon sou laat vloei; en die pous, om te bewys dat hy nie hierdie afgevaardigde was nie, het skrikwekkende wreedhede gebruik en veroorsaak dat Rome met die suiwerste van Christenbloed oorvloei het.

Letterlik miljoene Christene is, direk of indirek deur die kerk ter dood veroordeel in die oorlog teen ‘n alternatiewe denkwyse. By die vyfde Lateraanse Kerkraad (1512 - 1517) het A. Pucci, ‘n kardinaal van die kerk die volgende aan die pous gesê (Guinness, p. 37):

‘The whole body of Christiandom is now subject to one head, even to thee; no one now opposes, no one now objects.’

Vertaal uit Engels:

‘Die hele liggaam van die Christendom is nou onderhewig aan een hoof, naamlik jy; niemand staan meer teë nie, niemand maak meer beswaar nie.’

Miskien het hy hiermee bedoel dat hulle uiteindelik daarin geslaag het om alle ketters dood te maak. Ons kan egter net wonder hoe God miskien oor hierdie opmerking gelag het. Daardie raad het in 1517 geëindig en later dieselfde jaar het Martin Luther die Protestantse Hervorming aangewakker deur die beroemde 95 stellings op 31 Oktober 1517 aan die Wittenberg kerkdeur in Bavaria vas te nael.

Net toe die kerk dink hulle het alle teenstand uitgewis en alles onder die voete van die Romeinse Kerk gebring, het hulle mag begin afneem. Hulle moes weer die les van Keiserlike Rome leer naamlik: hoe meer jy Christene vervolg, hoe meer word hulle, want ander sien die ware karakter van beide kante en en vra hulself die vraag: ‘Watter kant is meer soos Christus?’

Die Protestantse Hervorming het die eerste onherstelbare krake in die Romeinse Kerk gemaak. Dus teken 1517 die einde van die Thiatire-Kerk aan en die begin van die tydperk van Sardis, die kosbare steen, die oorblyfsel van die kerk wat God uit die Isebel-kerk begin trek het. Die oorwinnaars is gelouter in Isebel se vuur saam met al die ware ketters, as gevolg van hulle ‘ander denkwyse’ en begeerte om God te gehoorsaam eerder as mense.

Die Protestantse Hervorming het die tyd aangedui toe keiserlike Rome se mag begin afneem het. Net toe A. Pucci aangekondig het dat die hele wêreld uiteindelik aan Rome onderdanig was, hetsy met geweld of deur die dood, het God gesê ‘Genoeg is genoeg’. Rome se geestelike mag het ‘n hoogtepunt bereik en die oordeel van God het begin.

Stygende Mag om Ketters te Oordeel

Die boodskappe aan die sewe gemeentes is in werklikheid ‘n oorsig van kerkgeskiedenis, waar God die sterk- en swak punte van elke kerk uitwys gedurende die tydperke wat elk verteenwoordig. Soos ons later sal sien, gee Openbaring vanaf hoofstuk ses vir ons die geskiedenis van die ‘yster dier’ van Rome en die ‘ander horing’ (kerk) wat uit dié finale dier ontstaan het.

Die wêreldlike- en godsdienstige geskiedenisse word albei gedek op hierdie manier, hoewel dit in werklikheid nie geskei kan word nie, want die kerk het stadig in ‘n posisie van sekulêre- sowel as godsdienstige mag gegroei. Ons sal binnekort sien dat die kerk met baie konings kompeteer het vir mag en baie alliansies met ander konings gesluit het om sodoende beskerming te geniet en daardeur hulle mag te vergroot.

Aan die begin het die kerk gewoonlik ketters na die sekulêre owerhede onder regering van die keiser van Konstantinopel gebring om veroordeel te word, maar teen die dertiende eeu het die kerk homself volmag gegee om ketters te oordeel. Daarom was pous Gregory IX daartoe in staat om die ondersoek uit te voer sonder enige voorafgaande goedkeuring deur enige sekulêre konings.

Die Opkoms van Islam

Nadat die kerk in die vroeë sewende eeu ‘n sekere vlak van korrupsie en geweld bereik het, het God oordeel oor die kerk gebring in die vorm van Islam. Soos ons sal sien, word hierdie geleentheid ten volle in Openbaring 9 beskryf deur middel van simbole - die beginsel van ‘oog vir oog’ (Eksodus 21:24). God het Islam opgewek om die kerk te oordeel deur dieselfde gewelddadige middele as wat die kerk op ketters toegepas het.

Vir Islam was die kerk die ‘ketter’ en die volgelinge daarvan het die Christene op dieselfde manier behandel as wat die kerk sy eie ketters behandel het. Die meeste Christene sien Islam as ‘die vyand’ eerder as God se oordeel en daarom is hul harte verhard eerder as wat hulle bekeer. Ons vind die profesie hiervan in Openbaring 9:20-21,

²⁰ And the rest of mankind, who were not killed by these plagues, did not repent of the works of their hands, so as not to worship demons, and the idols of gold and of silver and of brass and of stone and of wood, which can neither see or hear nor walk; ²¹ and they did not repent of their murders nor of their sorceries nor of their immortality nor of their thefts.

²⁰ En die orige mense wat deur hierdie plae nie doodgemaak is nie, het hulle nie bekeer van die werke van hul hande, om die duiwels te aanbid nie, of die afgode van goud en silwer en koper en klip en hout wat nie kan sien of hoor of loop nie. ²¹ En hulle het hul nie bekeer van hul moorde en hul towerye en hul hoerery en hul diefstalle nie.

Dit spreek van die Weste se Christene oor die algemeen en dit profeteer dat die mense, selfs in die aangesig van goddelike oordeel nie sou bekeer nie. Die kerk het homself nie gesien soos God dit gesien het nie, want net die oorwinnaars het in hierdie tydperk insig in die ‘sin van Christus’ gehad. Die meerderheid was godsdienstig, maar vleeslik en hul insig van Islam was dieselfde as dié van die mense van Juda nadat God Babilon opgewek het om Jerusalem te oordeel vir sy sonde. Hierdie gebrek aan insig is die vloek van bykans alle godsdienste.

Direk nadat die Romeinse kerk eksklusiewe reg tot die titel ‘Universele Biskop’ geëis het, het God Mohammed opgewek om oordeel oor die kerk uit te spreek.

Pous Victor het in 192 n.C. eerste hierdie aanspraak gemaak, maar is gedwing om te onttrek, nadat Biskop Irenaeus hom teëgestaan het. Victor het egter ‘n voorbeeld daar gestel wat 414 jaar later, in 606 n.C. gebruik is toe pous Boniface III beweer het om die Universele Biskop te wees en beheer oor alle ander katolieke biskoppe geneem het. Selfs al het sy voorganger, Gregory I (590 n.C. - 604 n.C.) geskryf: ‘Wie ookal homself universele priester noem of begeer om dit genoem te word, sou die voorloper van die Antichris wees’.

Gregory I is bewys as die laaste Romeinse Biskop wat hierdie titel geweier het. Phillip Schaff skryf in sy boek History of the Christian Church, Vol. IV, p. 220, die volgende:

‘Boniface III (606-607) did not scruple to assume the title of ‘universal bishop’, against which Gregory, in proud humility, had so indignantly protested as a blasphemous antichristian assumption.’

Vertaal uit Engels:

‘Boniface III (606-607) het nie geaarsel om die titel van ‘universele biskop’ aan te neem, waarteen Gregory, in trotse nederigheid, so verontwaardig geprotesteer het as ‘n godslasterlike-, antichristelike aanname.’

Omdat dit presies 414 jaar was vanaf Victor se poging in 192 n.C. tot Boniface se aanname in 606 n.C., kan on sien dat God die kerk ‘n genade tydperk van 414 jaar gegee het waarin dit kon bekeer van sy onregmatige eiening van gesag.

Die getal 414 is ‘n vloektydperk, wat ek volledig in my boek Secrets of Time bespreek. Dit is eintlik ‘n tydperk van genade wat God aan nasies gee ná ‘n oordeel uitgespreek is. God, uit Sy genade, gee aan mense en nasies die geleentheid om te bekeer voordat goddelike oordeel werklik uitgevoer word. Indien ‘n mens dan bekeer word die oordeel gekanselleer, maar indien mens nie bekeer nie gaan die oordeel voort.

In hierdie geval het die Romeinse kerk die plek van Christus werderregtelik ingeneem en gedink dat hulle die mag het om oor mense te heers volgens eie wil, eerder as om hulleself te sien as handhawer van God se wet en rentmeesters van die Troon.

Nadat pous Boniface III die titel van ‘Universele Biskop’ aangeneem het, het Mohammed in 612 n.C. sy ‘openbaring’ ontvang en publiek begin preek. Ons voel vandag nog die effek van goddelike oordeel aan die hand van Islam. Dit sal voortgaan tot die mense bekeer. Tóg het meeste van Thiatire se tydperk bestaan uit oorlog teen Islam - die kerk het geglo dat Islam die probleem was en die vernietiging daarvan die oplossing.

Die Kerk Gediskwalifiseer

Daar is baie meer wat nog oor die Thiatire kerk-tydperk geskryf kan word, aangesien dit oor ‘n tydperk van byna eenduisend jaar span. Die huidige studie moet egter fokus op die hoofkwessie aangespreek in die boodskap aan die kerk waar Isebel uitgesonder word vir veroordeling. Net soos sy die profete vermoor het, het die kerk deur die gees van Isebel die oorwinnaars en ware ketters vermoor.

Die ander kwessie wat in Openbaring 2:21 aan die lig gekom het, was Isebel se ‘onsedelikheid’ - porneuo. Hierdie woord beskryf die optrede van die kerk se leierskap asook die geestelike owerspel van die bruid van Christus. Wanneer mense gelei word om ‘n god te aanbid, óf enigiemand buiten Jesus Christus self óf om voorkeur aan die wette van mense te gee, is dit geestelike owerspel.

Hou ingedagte dat die kerk in die Pinkster-tydperk ‘n manifestasie van Koning Saul was, wat koning gemaak was, omdat die mense God verwerp het (1 Sameul 8:7). Let ook daarop dat die mense self nie geweet het dat hulle God verwerp het nie. Vanuit hulle oogpunt wou hulle bloot ‘n koning hê soos al die ander nasies. Die probleem was dat hulle ware kennis van die situasie ontbreek het, omdat hulle nie insig in die ‘sin van God’ gehad het nie.

Die gees van kennis (Jesaja 11:2) was op daardie oomblik hul grootste nood. Dit was ook die geval met die kerk van Thiatire. Ware kennis is om Christus te ken en Sy sin, sy doel, Sy mikpunte asook Sy wil. Ware kennis is om dinge deur die oë van Christus te sien, eerder as om op jou eie insig staat te maak. Dít was die groot gebrek in die Thiatire-tydperk en die hoofsimptoom was ‘n gebrek aan lering.

Meeste van daardie tydperk staan nou bekend as die ‘donker eeue’, hoewel dié donker eeue of saeculum obscurum vanuit die kerk se perspektief, slegs sestig jaar geduur het - vanaf die verkiesing van pous Serguis III in 904 n.C., tot en met die afsterwe van Pous Johannes XII in 964 n.C.

Kardinaal Baronius (1538 -1607) het die geskiedenis van die pouse in ‘n boek genaamd Annales Ecclesistici neergeskryf. Hy vertel van Theodora, die vrou van Justinianus (keiser/senator van Rome) en van hul dogter Marozia, wat as jong dogter lewe aan die seun van pous Sergius geskenk het. Sergius het as pous regeer in 904 n.C. - 911 n.C. Die seuntjie het groot geword om in die ouderdom van twintig jaar pous Johannes XI (931 n.C.-935 n.C.) te word. Hierdie aanstelling is deur sy moeder, wat die de facto heerser van Rome was, verseker.

Wikipedia vertel ons die volgende:

‘The period was first identified and named by the Italian Cardinal and ecclesiastical historian Ceasar Baronius in his Annales Ecclesiasatici in the sixteenth century. Baronius’ primary source for his history of this period was Liutprand of Cremona. Other scholars have dated the period more broadly or narrowly, and other terms, such as the Pornocracy (German: Pornokatie, from Greek Pornokratia ‘prostitute rule’) ...

Vertaal uit Engels:

‘Die tydperk is aanvanklik in die sestiende eeu identifiseer en deur die Italiaanse kardinaal en kerkgeskiedkundige Keiser Baronius, benoem in sy boek Annales Ecclesiastici. Baronius se hoofbron vir sy geskiedenis van hierdie tydperk was Liuprand van Cremona. Ander leerlinge het hierdie tydperk meer breedvoerig of nouer dateer en ander terme soos Pornokrasie (Duits: Pornokratie vanuit Grieks: pronokratia ‘prostituut heerskappy’) gebruik ...

Die term ‘pornokrasie’ is geskep deur Liuprand, wat in hierdie tydperk geleef het (920 n.C. - 972 n.C.) en Baronius het dieselfde term gebruik toe hy seshonderd jaar later sy boek oor die pouslike geskiedenis geskryf het. Dit is duidelik dat geskiedkundiges die tiende eeu as ‘n laagtepunt in kerklike moraliteit en siviele gesag gesien het. Mens kan sê dat die kerk deur ‘pornokrate’ regeer was, wat minnaresse en orgies gehad het waaroor moderne tieners sou bloos. Hierdie gebeure het opregte kerkgangers ontstel en hulle het met hartseer en minagting daaroor geskryf.

Daar is egter gans te veel vieslike geskiedenis om oor in hierdie boek te skryf, maar dit is vrylik beskikbaar op baie platvorms waar kerkgeskiedenis behandel word. Ons het dit egter ten doel om ‘n algemene geskiedenis van tyd aan te bied, met insig rakende die profetiese betekenis daarvan.

Die belangrikste eienskap van die saeculum abscurum is die feit dat dit begin het aan die einde van die agtiende jubileum van die kerk, dateer vanaf 33 n.C. (18 X 49 = 822, by 33 n.C. gevoeg om op 915 n.C. te staan kom). Elke Jubileum siklus verteenwoordig een jaar van koning Saul se heerskappy. Met ander woorde: Saul se 40-jaar heerskappy profeteer van die 40-Jubileum regering van die kerk gedurende die Pinkster-tydperk.

Koning Saul is gediskwalifiseer (1 Sameul 15:26) in die agtiende jaar van sy koninskap gedurende die oorlog teen die Amalekiete. Saul was geroep om die Amalekiete met die banvloek te tref as goddelike oordeel nadat hul 414-jaar genadetyd verstryk het - dateer vanaf hul aanval teen Israel toe hulle uit Egipte gelei is (Eksodus 17:14-16).

Saul as gesalfde koning was op daardie stadium God se aangestelde regter om die vonnis (vloek van die wet) op die Amalekiete te voltrek. Saul het egter die lewe van hul koning (Agag) gespaar en daardeur die Amalekiete se vloek op homself geneem. Volgens Bybelwette kan ‘n regter alleenlik ‘n sonde vergewe indien hy bereid is om die straf daarvoor te betaal. Jesus het dit aan die kruis gedoen, toe Hy gewillig was om die straf vir die wêreld se sonde te betaal. Toe Saul vir Agag vergewe het, het hy die straf op homself geneem en is daardeur as koning van Israel gediskwalifiseer.

Aangesien Saul ‘n voorbeeld van die kerk is, profeteer diskwalifikasie in sy agtiende jaar van die kerk se diskwalifikasie teen die einde van die agtiende jubileum daarvan (866 n.C. - 915 n.C.). Dit was die tyd in kerkgeskiedenis toe die goddelike uitspraak verseker het dat die kerk se salwing as ‘koning’ nie vir ewig sou duur nie. Die kerk sou uiteindelik deur oorwinnaars vervang word in die Loofhutte-tydperk. Vir verdere studie van die profesië van Saul, sien by boek Secrets of Time, hoofstuk 6.

Die Dieptes van Satan

Openbaring 2:24-25 gaan voort:

²⁴ But I say to you, the rest who are in Thyatira, who do not hold this teaching, who have not known the deep things of Satan, as they call them - I place no other burden on you. ²⁵ Nevertheless, what you have, hold fast until I come.

²⁴ En ek sê vir julle en die ander wat in Thiatire is, almal wat hierdie leer nie het nie, en die wat die dieptes van die Satan, soos hulle dit noem, nie leer ken het nie: Ek sal op julle geen ander las lê nie. ²⁵ Hou maar net vas wat julle het, totdat Ek kom.

Wat die verheerlikte Christus die ‘dieptes van Satan’ noem, het te doen met die leerstellings van Isebel in die plaaslike kerk in Thiatire, maar ook met die gees van Isebel in die Thiatire-tydperk. Soos ons gesien het, sluit die gees van Isebel vervolging van profete en die ‘oorblyfsel van genade’ asook dade van ‘onsedelikheid’ in. Die gees van Isebel leer dat dit goed en regverdig is om die liefde van God teenoor dié wat van kettery verdink word, opsy te skuif. Die kerk het gepoog om dwaalleer uit te wis en alle mense tot eenheid in ooreenstemming met die geloof van die hiërargie te bring. Dus was liefde geoffer op die altaar van eenheid.

Die twee hoofkwessies wat die vorige kerk-tydperk gedomineer het was in die eerste plek die aard van Christus, met ander woorde: die drie-eenheid en in die tweede plek, Universele Versoening en die uiteindelike lot van ongelowiges. Nadat hierdie kerkrade hul werk gedoen het, was dit asof ‘n oorlogsverklaring uitgereik is. Die eenvoudige Apostoliese formule van geloof in Christus wat vroeër ‘n gelowige gedefinieer het, is verwerp ten gunste van geloof in die kerk se ewig groeiende geloofsbelydenis. Dit is asof Paulus se stelling in Efesiërs 2:8 nou lees: ‘... uit genade is julle gered, deur die geloof ... asook geloof in die drie-eenheid en in ewige straf.’

Gevolglik het ek al gehoor: ‘As jy nie in die ewige hel glo nie, sal jy daarheen gaan’, asof mens se geloof in die hel ‘n vereiste is vir verlossing. Dat Paulus besef het dat daar verskille in mening onder die gelowiges was, is ‘n feit - maar hy het nooit sy eenvoudige boodskap van verlossing bemoeilik deur geloofsbelydenisse by geloof in Christus gevoeg nie. Die noodsaaklike kern van geloof is dít: glo dat Jesus gesterf het as die offer vir sonde en dat Hy uit die dood opgestaan het vir ons regverdiging en opgevaar het na die troon daarbo. Enigiets meer as dit is rede vir eerlike, opregte en liefdevolle bespreking, sodat almal die waarheid op ‘n duideliker manier kan verstaan.

Persoonlik sien ek gelowiges wat ewige marteling verkondig as die ‘ketters’. Ek hoop dat hulle eerder dié wat die wederkerige ‘kettery’ van Universele Versoening verkondig, as die gelowiges sal herken. Beide kante glo immers oor die algemeen in die noodsaaklike kern van geloof, ons verskil net op grond van die maat waartoe Christus se opoffering effektief sal wees. Uiteindelik behoort oorwinnaars die kerk te behandel soos Dawid vir Saul behandel het, al word hulle deur die kerk vervolg.

Ek het persoonlik gesien hoe die aanklag van dwaalleer skielik die gees van Isebel kan uitroep oor andersins liefdevolle gelowiges. Christene kan enige ‘verlore’ siel liefhê, maar ‘n dwaalleraar word as die vyand behandel. Dit kan vergelyk word met die meer sekulêre gees van oorlog, waar ‘n oorlogsverklaring alle haat en onwettige optrede regverdig. Op dieselfde manier kom Isebel se veglus oor gelowiges, sodat hulle ketters of dwaalleraars soos vyande behandel. Dít is een van die ‘dieptes van Satan’ wat die verheerlikte Christus teen die gemeente van Thiatire gehad het.

Mag Oor die Nasies

Daar word twee seëninge gegee aan die oorwinnaars. Openbaring 2:26-27 teken die eerste van hierdie seëninge aan:

²⁶ And he who overcomes, and he who keeps My deeds until the end, to him I will give authority over the nations; ²⁷ and he shall rule them with a rod of iron, as the vessels of the potter are broken to pieces, as I also have received authority from My Father.

²⁶ En aan hom wat oorwin en my werke tot die einde toe bewaar, sal Ek mag oor die nasies gee, ²⁷ en hy sal hulle regeer met ‘n ysterstaf; soos erdegoed word hulle verbrysel, net soos Ek van my Vader ontvang het.

Hier sien ons dat slegs oorwinnaars mag oor die nasies sal ontvang. Dié wat in die gemeente deur Isebel beïnvloed word, sal nie hierdie seën ontvang nie. Dit is ‘n versluierde verwysing na die kerk se diskwalifikasie gedurende die Thiatire-tydperk, net soos Saul vroeër gediskwalifiseer is.

Psalm 2:8-9 is van toepassing op oorwinnaars:

⁸ Ask of Me, and I will surely give the nations as Thine inheritance, and the very ends of the earth as Thy possession. ⁹ Thou shalt break them with a rod of iron, thou shalt shatter them like earthenware.

⁸ Eis van My, en Ek wil nasies gee as u erfdeel en die eindes van die aarde as u besitting. ⁹ U sal hulle verpletter met ‘n ysterstaf, U sal hulle stukkend slaan soos ‘n erdepot.

Onder die Ou Verbond het mense fisiese swaarde gebruik om te moor en verwoes. Die gees van Isebel het ook van hierdie metode gebruik gemaak, omdat haar ingesteldheid volgens die ‘n Ou Verbond was. Die oorblyfsel van genade weet egter ‘die wapens van ons stryd is nie vleeslik nie, maar kragtig deur God om vestings neer te werp’ (2 Kornitiërs 10:4). Die oorwinnaars gebruik ‘die swaard van die Gees - dit is die woord van God’ (Efesiërs 6:17). Die Isebel-gees verskil egter, ‘omdat wat die vlees bedink, vyandskap teen God is’ en ‘dit onderwerp hom nie aan die wet van God nie’ (Romeine 8:7).

Dié wat die Nuwe Verbond swaard kies en die wêreld deur liefde oorwin is dié wat in die toekomstige tydperk mag sal ontvang. Mense wat in liefde onbekwaam is sal nie oor die nasies regeer nie.

Die Môrester

Die tweede seëning is te sien in Openbaring 2:28:

²⁸ and I will give him the morning star.

²⁸ En Ek sal hom die môrester gee.

Teen die einde van die boek Openbaring sê Jesus in Openbaring 22:16: ‘Ek is die wortel en die geslag van Dawid, die blink môrester’. Dit is dieselfde ‘ster’ waarvan profeteer word in die spreuk aangehef deur Bileam in Numerie 24:17.

¹⁷ I see him, but not now; I behold him, but not near; a star shall come forth from Jacob, and a septer shall rise from Israel, and shall crush through the forehead of Moab, and tear down all the sons of Sheth.

¹⁷ Ek sien hom, maar nie nou nie, ek aanskou hom, maar nie naby nie: ‘n ster kom te voorskyn uit Jakob, en ‘n septer kom uit Israel op, en hy verbrysel die slape van die hoof van Moab en gooi al die oorlogsugtiges omver.

Bileam was ‘n profeet met die verkeerde dryfveer - hy het dinge profeteer wat deel is van die Skrif. Sy probleem was nie vals profesieë nie, maar ‘n vleeslike hart wat ‘vals’ was teenoor Christus. Sy profesie identifiseer die ‘ster’ en die ‘septer’, dus pas dit by die eerste seën, naamlik mag wat aan oorwinnaars gegee word. Die ‘ster’ is Christus, maar die oorwinnaars is Sy liggaam. Die mag wat aan Christus gegee word, word daarom aan die oorwinnaars gegee wat ‘in Hom’ is.

Paulus sê in Efesiërs 1:16-23,

¹⁸ I pray that the eyes of your heart may be enlightened, so that you may know what is the hope of His calling, what are the riches of the glory of His inheritance in the saints, ¹⁹ and what is the surpassing greatness of His power towards us who believe. These are in accordance with the working of the strength of His might ²⁰ which He brought about in Christ, when He raised Him from the dead, and seated Him at His right hand in the heavenly places, ²¹ far above all rule and authority and power and dominion, and every name that is named, not only in this age, but also in the one to come. ²² And He put all things in subjection under His feet, and gave Him as head over all things to the church, ²³ which is His body, the fulness of Him who fills all in all.

¹⁶ ... in my gebede... ¹⁸ verligte oë van julle verstand, sodat julle kan weet wat die hoop van sy roeping en wat die rykdom van die heerlikheid van sy erfdeel onder die heiliges is; ¹⁹ en wat die uitnemende grootheid van sy krag is vir ons wat glo, na die werking van die krag van sy sterkte ²⁰ wat hy gewerk het in Christus toe Hy Hom uit die dode opgewek het en Hom laat sit het aan sy regterhand in die hemele, ²¹ bo alle owerheid en mag en krag en heerskappy en elke naam wat genoem word, nie alleen in hierdie wêreld nie, maar ook in die toekomstige. ²² En Hy het alle dinge onder sy voete onderwerp en Hom as Hoof bo alle dinge aan die gemeente gegee, ²³ wat sy liggaam is, die volheid van Hom wat alles in almal vervul.

Paulus vertel vir ons dat die ‘heiliges’ Christus se ‘erfdeel’ is wat Hy ontvang het toe Hy aan die regterhand van God in die hemele gaan sit het. Verder was Christus as ‘Hoof bo alle dinge’ aan die gemeente gegee. Ongelukkig het die ‘gemeente’ (kerk) as ‘n geheel nie as oorwinnaars gekwalifiseer nie, net soos Israel as ‘n geheel nie as oorblyfsel van genade gekwalifiseer het nie (Romeine 11:7). In die dae van Agab en Isebel was daar net 7 000 uitverkorenes in die hele Israel. Parallel hiermee was daar ook net ‘n klein oorblyfsel van genade in die gemeente van Thiatire.

In beide gevalle was die uitverkore oorblyfsel dié aan wie die môrester en die septer wat daarmee gepaard gaan, gegee sal word. Met die swaard van die Gees sal hulle alle weerstand teen die heerskappy van Christus verpletter, totdat alle dinge aan Hom onderwerp en onder Sy voete geplaas is.